Met vijf lessen achter de rug en nog drie te gaan, vroeg docent Reint-Jan Renes me een tussenstand op te maken. Welk inzicht is blijven hangen, en wat hoop ik nog meer uit mijn cursus Communicatie & Gedragsverandering te halen? Gezien de intentie die ik hier een ruimte maand geleden plaatsten (jullie op de hoogte houden) gebruik ik dit ‘huiswerk’ om ook mijn eigen blog te actualiseren.

Het inzicht: gedragsverandering is kostbaar en moeilijk

Natuurlijk hebben we in vijf lessen behoorlijk wat besproken en gedaan. First thing that comes to mind… Het is allemaal niet zo concreet. Gedragsverandering kán, maar is moeilijk en vergt een serieuze investering als je echt iets wilt bereiken. En met kán, bedoel ik dan: er zijn een aantal randvoorwaarden voor succesvolle gedragsverandering. Ook die zijn niet zo concreet, maar zijn in elk geval te koppelen aan de thema’s waarop deze cursus gedragsverandering behandeld;

  • Gewoontes en impulsen
  • Weten en vinden
  • Zien & beseffen
  • Willen & kunnen
  • Doen en blijven doen

Zowel om gedrag en gewenst gedrag te analyseren helpen deze thema’s in de volle breedte te kijken. Je zoomt in op de doelgroep, op het huidige gedrag en op het gewenste gedrag in combinatie met deze thema’s. Bijvoorbeeld; wat vind je doelgroep van het eigen gedrag en hoe ziet hij/zij het gewenste gedrag? Misschien is het gewenste gedrag niet stoer en wil de doelgroep vooral stoer zijn. Of; houdt je doelgroep het gedrag vol of zijn er tegenstrijdige gevoelens of belangen die het moeilijk maken het gewenst gedrag vol te houden?

Je kunt uren hierover nadenken en discussiëren. Dat kost tijd (en dus geld). Gedragsverandering is dus kostbaar en vooral interessant als het realistisch en waardevol is. Alleen handig of ideaal is niet goed genoeg, het moet belangrijk zijn om gedrag te veranderen. En dan is het nog zaak dat je doelgroep zelf kan en wil veranderen.

De vraag: hoe organiseer je gedragsverandering?

Dat maakt gedragsverandering niet minder interessant voor mij. Het geeft vooral aan dat je kritisch te werk moet gaan en het onderwerp serieus moet aanpakken (investering) om er echt iets mee te bereiken.

Waar ik vaak tegenaan loop is dat mijn opdrachtgevers geen concreet beeld hebben van gedragsverandering (terecht, want dat is breed en op kleine interventies toegepast, dus één algemeen beeld is dan lastig) en dat dat tegelijkertijd wel nodig is om te investeren hierin (ja, we vinden gedragsverandering belangrijk, maar wat is er dan voor nodig en wat gaan we precies doen?).

Mijn vraag is dan ook: hoe benader je gedragsverandering bij projecten? Neem je het als facet mee bij allerlei projecten of moet je het als staffunctie loskoppelen (expertise gedreven)? Als communicatie-expert ben ik geneigd gedragskunde als staffunctie te zien zoals ook communicatie vaak in de organisatie opgenomen is. Dat wil niet zeggen dat het ver af moet staan van de projecten; juist niet! Je zou als flexwerker in projecten mee moeten draaien, adviseren, en de koppeling juist maken tussen algemene gedragsveranderingsstrategie en specifieke toepassingen in projecten.

En de N.B.: hoe zeker weten we dit nou allemaal?

Hoe meer je over een onderwerp weet, hoe meer je beseft dat je eigenlijk niet zoveel weet. Maar waar zijn we dan mee bezig? Wat kan ik wél? Wat weten we wél? Hoe schat je de waarde van bestaande ‘kennis’ in? Om concreter te maken: er zijn tal van onderzoeken gedaan en er zijn nog veel meer praktijkervaringen opgedaan op het gebied van gedragsverandering. Zeker ook in mijn werkveld mobiliteit. Welke kennis en inzichten zijn bruikbaar voor nieuwe projecten? Hoe destilleer ik ‘feiten’ uit onderzoek en praktijkervaringen? Kan dat überhaupt met iets complex als gedragsverandering? Of is de enige manier om goed na te denken, te proberen en bij te schaven?

Het zou mooi zijn als ik de komende lessen daar iets meer grip op krijg. Ook besef ik me vooral dat ik meer wil leren over de psychische kant van gedrag en gedragsverandering. Ik zou heel graag een master doen aan de Radboud Universiteit Nijmegen, ware het niet dat ik vanuit mijn kennis en ervaring daar niet op toegelaten wordt (en er geen premaster is). Wie weet, ooit.

© Copyright 2016 - 2019 - LinDialoog